నమశ్శివాయ తే నమో భవాయ

 మునిపల్లె సుబ్రహ్మణ్య కవి విరచిత 'అధ్యాత్మ రామాయణ కీర్తనల'లో మొదటిదైన ఈ కీర్తన పరమశివుని స్తుతిస్తూ సాగుతుంది. దీనికి సులభమైన తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

---

మునిపల్లె సుబ్రహ్మణ్య కవి - అధ్యాత్మ రామాయణ కీర్తన (బాలకాండము - 01)

పల్లవి:

నమశ్శివాయ తే నమో భవాయ

• తాత్పర్యం: మంగళప్రదుడైన శివునికి నమస్కారం. సంసారానికి (పుట్టుకకు) కారణభూతుడైన భవునికి నమస్కారము.

• విశేషం: రామాయణ కథా ప్రారంభంలో విఘ్నాలు కలగకుండా శివుని 'నమశ్శివాయ' అనే పంచాక్షరీ మంత్రంతో స్తుతించడం విశేషం.

అనుపల్లవి:

సమానాధికరహితాయ శాంతాయ స్వప్రకాశాయ

ప్రమోదపూర్ణాయ భక్తౌఘపాలనాయ

• తాత్పర్యం: తనతో సమానులు గానీ, తనకంటే అధికులు గానీ లేనివాడు (సమానాధిక రహితాయ), శాంత స్వరూపుడు, తనంతట తానే ప్రకాశించేవాడు (స్వప్రకాశాయ), నిరంతరం ఆనందంతో నిండి ఉండేవాడు, భక్త సమూహాలను కాపాడేవాడు అయిన ఓ శివా, నీకు నమస్కారం.

---

చరణములు:

1. గర్వితదానవలోకఖండనాయ శ్రీరజత-

పర్వతాగ్రనిలయాయ పావనాయ

సర్వలోకపాపపుంజ నిర్వాపణాయ శర్వాయ

దర్వీకరభూషణాయ సర్వోత్తమాయ

• తాత్పర్యం: గర్వంతో నిండిన రాక్షసులను అంతమొందించేవాడు, వెండి కొండ (కైలాసం) మీద నివసించేవాడు, అత్యంత పవిత్రుడు, లోకంలోని పాపసమూహాలన్నింటినీ పోగొట్టేవాడు, పాములను ఆభరణాలుగా ధరించినవాడు (దర్వీకర భూషణాయ), అందరిలోకి గొప్పవాడు అయిన శర్వునికి (శివునికి) నమస్కారం.

2. అండజాధిపవాహన కాండాయ మేరుశైలకో-

దండాయ శితికంఠాయ పండితాయ

మండిత త్రిపురజయోద్దండతాండవాయ బ్ర-

హ్మాండనిలయాయ మహామాయాతీతాయ

• తాత్పర్యం: పక్షులకు రాజైన గరుత్మంతుడు వాహనంగా గల విష్ణుమూర్తిని బాణంగా చేసుకున్నవాడు (త్రిపుర సంహార సమయంలో), మేరు పర్వతాన్ని విల్లుగా (కోదండం) ధరించినవాడు, నల్లని కంఠం కలవాడు (శితికంఠాయ), జ్ఞాని, త్రిపురాలను జయించి ఉగ్రమైన తాండవం చేసినవాడు, బ్రహ్మాండమంతా తానై ఉన్నవాడు, మాయకు అతీతుడైన వానికి నమస్కారం.

3. మందహాసవదనారవిందసుందరాయ యోగి

బృందానందదాయ శత్రుభీకరాయ

ఇందుసూర్యాగ్నినేత్రాయ వందిత ప్రమథగణాయ

నందివాహనాయ పోషిత బృందారకాయ

• తాత్పర్యం: చిరునవ్వుతో పద్మంలాంటి ముఖంతో అందంగా కనిపించేవాడు, యోగుల సమూహానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడు, శత్రువులకు భయం కలిగించేవాడు, చంద్రుడు-సూర్యుడు-అగ్ని మూడు కన్నులుగా కలవాడు, ప్రమథ గణాలచే పూజించబడేవాడు, నందిని వాహనంగా చేసుకున్నవాడు, దేవతలను (బృందారక) పోషించేవాడు అయిన శివునికి నమస్కారం.

4. నిరుపమానందఘననిశ్చితాయ శాశ్వతాయ

వరదాభయంకరణాయ గిరీశాయ

తరుణేందుశేఖరాయ పరమపురుషాయ భవ-

హరణాయ శ్రీకాళహస్తీశ్వరాయ

• తాత్పర్యం: సాటిలేని ఆనంద స్వరూపుడు, శాశ్వతుడు, వరాలను అభయాన్ని ప్రసాదించేవాడు, పర్వతాలకు రాజు (గిరీశుడు), బాలచంద్రుడిని శిరస్సుపై ధరించినవాడు, పురుషోత్తముడు, సంసార బంధాలను పోగొట్టేవాడు అయిన శ్రీకాళహస్తీశ్వరునికి నమస్కారం.

• విశేషం: మునిపల్లె సుబ్రహ్మణ్య కవి కాళహస్తి నివాసి కావడం చేత, తన కీర్తనల్లో కాళహస్తీశ్వరుని ముద్రను వాడతారు.

5. గంగాభంగతరంగసంగత జటాజూటాయ

సంగీతలోలాయ శుభసంగతాయ

అంగజాంతరంగ మదభంగాయ స్ఫటికోప-

మాంగాయ శేషశైలాధీశమిత్రాయ

• తాత్పర్యం: గంగానది అలలతో కూడిన జటాజూటం కలవాడు, సంగీతాన్ని అమితంగా ఇష్టపడేవాడు, ఎల్లప్పుడూ శుభప్రదుడు, మన్మథుని (అంగజ) గర్వాన్ని అణచినవాడు, స్ఫటికం వలె తెల్లని దేహం కలవాడు, శేషశైలాధీశుడు (వెంకటేశ్వరుడు)కి మిత్రుడైన శివునికి నమస్కారం.

• విశేషం: 'హరిహర అద్వైతాన్ని' చాటుతూ శివుడిని వేంకటేశ్వరుని మిత్రుడిగా ఇక్కడ వర్ణించడం చాలా మనోహరంగా ఉంటుంది.

---