అందముగ నీ కథ వినవే

 అందముగ నీ కథ వినవే

మునిపల్లె సుబ్రహ్మణ్య కవి విరచిత 'అధ్యాత్మ రామాయణ కీర్తనల'లోని బాలకాండకు చెందిన ఈ కీర్తన అత్యంత మనోహరమైనది. దశరథుని పుత్రకామేష్టి యజ్ఞం నుండి శ్రీరాముని జననం వరకు సాగే ఈ ఘట్టాన్ని ఈ కీర్తనలో  తెలుసుకుందాం.

---

బాలకాండము - 8వ కీర్తన

రాగం: కన్నడ

తాళం: ఆది

పల్లవి:

అందముగ నీ కథ వినవే రజతాచలసదనా పరిహసిత వి-

నిందితారవింద చంద్రవదనా కుందబృంద సుందరరదనా ॥అందముగ॥

అనుపల్లవి:

మందయాన దశరథ వసుధేశుఁడు మాన్యయశుఁ డయోధ్యాకాంతుఁడు

పొందుగఁ తనయులు లేనందుకు వగఁ జెంది వసిష్ఠునిఁ జేరి పల్కె సా ॥నందముగ॥

---

చరణం 1:

మనవి వినుము స్వామీ నాకిఁక శ్రీమంతులై సుతులు ఏ వెర-

వున జనియించెద రాత్మజహీనునకు ధనంబు సుఖకరంబు గాదుగదా

అనిన రాజుకనియె నా వసిష్ఠుఁడు జననాయక నీకు కొడుకులు

ఘనులమన యశోధనులు నల్వురిక గల్గెద రందుకుపాయము గలదనె ॥నందముగ॥

తాత్పర్యం:

అయోధ్యాపతియైన దశరథ మహారాజు తనకు సంతానం లేదని ఎంతో దుఃఖించాడు. తన కులగురువు వసిష్ఠ మహర్షి దగ్గరకు వెళ్లి, "స్వామీ! సంతానం లేనివాడికి ఎంత ధనమున్నా అది సుఖాన్ని ఇవ్వదు. నాకు పుత్రులు కలిగే మార్గం ఏదైనా ఉంటే చెప్పండి" అని వేడుకున్నాడు. దానికి వసిష్ఠుడు స్పందిస్తూ.. "రాజా! చింతించకు. నీకు కీర్తివంతులైన నలుగురు కుమారులు జన్మిస్తారు. దానికి ఒక ఉపాయం ఉంది" అని ధైర్యం చెప్పాడు.

విశేషం:

ఇక్కడ 'సంతానం లేని వానికి సంపద వ్యర్థం' అనే లోకసత్యాన్ని కవి ఎంతో ఆర్తితో పలికించారు.

---

చరణం 2:

శాంతుఁడైన ఋశ్యశృంగ మౌనీశ్వరుని బిలువనంపు మీవు ని-

తాంతపుత్రకామేష్టి నిరంతర సంతోషస్వాంతుఁడవై యొనరింపు

మంతయుఁ ద్వరగా ననుఁడును శాంతాకాంతుని రావించి రిపుదు-

ర్దాంతుఁడు మునిపరివృతుఁడై సరయువు చెంత యజ్ఞదీక్ష చేకొని నిలిచె ॥నందముగ॥

తాత్పర్యం:

"శాంతమూర్తియైన ఋశ్యశృంగ మహర్షిని పిలిపించి, పుత్రకామేష్టి యజ్ఞాన్ని శ్రద్ధతో నిర్వహించు" అని వసిష్ఠుడు సలహా ఇచ్చాడు. దశరథుడు వెంటనే శాంతాదేవి భర్త అయిన ఋశ్యశృంగుని రప్పించి, సరయూ నదీ తీరంలో ముని సమూహంతో కలిసి అత్యంత వైభవంగా యజ్ఞ దీక్షను ప్రారంభించాడు.

విశేషం:

ఋశ్యశృంగ మహర్షి పాదం మోపిన చోట వర్షాలు కురుస్తాయని, శుభం కలుగుతుందని పురాణ గాథ. ఆయన ద్వారా యజ్ఞం చేయించడం ఇక్కడ విశేషం.

---

చరణం 3:

వేదమంత్రములు బలుకుచు శుచియై వేల్వగ హుతవహుఁడు హవ్యము

సాదరమునఁ గైకొని తగఁ బ్రదక్షిణార్చు లలర జ్వలియించెను వసుప్రభుఁడై

ఖేదహరుఁడు యజ్ఞేశుఁడు దశరథ మేదినీశ్వరునకు శుభసం-

పాదకమగు పాయసపాత్ర మొసఁగి పరమాత్ముఁడు సుతుఁడగు నీకని చనె ॥నందముగ॥

తాత్పర్యం:

ఋషులు వేదమంత్రాలు పఠిస్తుండగా, యజ్ఞకుండం నుండి అగ్నిదేవుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. లోకకల్యాణం కోసం, దశరథుని బాధను తొలగించడానికి ఒక దివ్యమైన పాయస పాత్రను ఆయనకు అందించాడు. "రాజా! ఈ పాయసం వల్ల నీకు పరమాత్ముడే పుత్రుడిగా జన్మిస్తాడు" అని చెప్పి అగ్నిదేవుడు అంతర్థానమయ్యాడు.

విశేషం:

శ్రీమహావిష్ణువు మానవ రూపంలో అవతరించడానికి పునాది పడిన ఘట్టమిది. 'హవ్యము' అంటే అగ్నిలో వేసే ఆహుతి.

---

చరణం 4:

లలి నలరిరి మౌనులు లబ్ధమనోరథుఁడై దశరథుఁడు ముదమున

జెలఁగుచు ఋశ్యశృంగ వసిష్ఠులచే ననుజ్ఞఁగొని హవిస్సు వేడుకను

కలితగుణుఁడు కౌసల్యకు సగమును కైకకు సగమొసఁగ వారలు

దెలిసి సుమిత్రకు దమ యంశములం దెలమి సగము సగ మొసఁగిరి నిరతా ॥నందముగ॥

తాత్పర్యం:

కోరిక నెరవేరిన దశరథుడు ఎంతో ఆనందంతో ఆ పాయసాన్ని తన భార్యలకు పంచాడు. మొదట కౌసల్యకు సగ భాగం, కైకేయికి సగ భాగం ఇచ్చాడు. ఆ ఇద్దరు రాణులు తమకు వచ్చిన భాగాల్లోంచి చెరి సగం తీసి సుమిత్రకు ప్రేమతో ఇచ్చారు.

విశేషం:

రాణుల మధ్య ఉన్న అన్యోన్యతను, ముఖ్యంగా సుమిత్ర పట్ల వారికి ఉన్న మమకారాన్ని ఈ కీర్తన చక్కగా వర్ణిస్తుంది.

---

చరణం 5:

పరమాన్నము భుజియించిన మువ్వురు తరుణులు గర్భిణులై వెలిఁగిరి

నిరతము సురకాంతలనఁగఁ తొమ్మిది నెలలు నిండ కౌసల్య గనెను సుతుని

పరఁగఁ చైత్రశుద్ధనవమిని పునర్వసు నక్షత్రమున సుమనో-

హరకర్కాటలగ్నమునను శేషాచలేశుఁడగు హరి జనియించె సా ॥నందముగ॥

తాత్పర్యం:

ఆ దివ్య ప్రసాదాన్ని స్వీకరించిన ముగ్గురు రాణులు గర్భం దాల్చి దేవతా స్త్రీల వలె ప్రకాశించారు. తొమ్మిది నెలలు నిండిన తర్వాత, చైత్ర శుద్ధ నవమి నాడు, పునర్వసు నక్షత్రంలో, కర్కాటక లగ్నంలో కౌసల్యా దేవి శ్రీరామచంద్రునికి జన్మనిచ్చింది. సాక్షాత్తు ఆ హరియే శేషాచలవాసుడై, దశరథుని కుమారుడిగా అవతరించాడు.

విశేషం:

శ్రీరామ నవమి తిథి ప్రాశస్త్యాన్ని, రాముని జాతక విశేషాలను (కర్కాటక లగ్నం) కవి ఇక్కడ పొందుపరిచారు. ఈ కీర్తన ముగింపులో 'శేషాచలేశుడు' అని అనడం ద్వారా రాముడు, వేంకటేశ్వరుడు ఒక్కటే అని కవి భావన.