చేరి వినవె శౌరి చరితము

 మునిపల్లె సుబ్రహ్మణ్య కవి విరచిత "అధ్యాత్మ రామాయణ కీర్తనల" లోని బాలకాండము - 17వ కీర్తన (రాగం: సురటి, తాళం: ఆది) యొక్క తాత్పర్య విశేషాలు  31 -05 -2026

అధ్యాత్మ రామాయణ కీర్తన - బాలకాండము (17)

పల్లవి: చేరి వినవె శౌరి చరితము గౌరీ సుకుమారి గిరివరకుమారీ ॥చేరి॥

అనుపల్లవి: వారిజాక్షుఁడంతటను శ్రీమీఱి వేడ్కతో నయోధ్యకుఁ గోరి పోవు దారిలో నృపవైరియైన పరశురాముఁడు కారుమొగుల కరణి చాపధరుఁడై కాలమృత్యువో యనఁగఁ బంక్తిరథు కేరి హరి యెదుటను నిలిచి పలికెను వీరాధివీరుడని యెఱుంగక ॥చేరి॥

మొదటి చరణము: బెండువంటి విల్లు నడిమికి రెండుజేసి పెల్లుపొందు కొండ నెనయఁ జెల్లునా విలు దండివైరులకు ముల్లు కడు- గండు మిగిలి దీన్ని నెక్కుబెట్టినగాని రాముఁడనను నిన్ను నటుగా- కుండినఁ జంపుదునన రాముఁడతని కోదండముగొని చక్క నెక్కిడి య- ఖండాశుగము తగఁ దొడిగి తెగనిండ దిగిచి భార్గవుఁడ నిను కాండాహతచరణుఁ జేసి నృపకాండాభిరాముఁడ వౌదుననినఁ బుండరీకలోచనుం డితండని పూర్వకాల సంస్మృతి పొడమి పొగడి భండనప్రచండపండితుండ వజాండాధిపతి వవ్యయుఁడ వనెను ॥చేరి॥

మొదటి చరణం - తాత్పర్యం

తాత్పర్యం: పరశురాముడు శ్రీరాముడితో గర్వంగా ఇలా అన్నాడు: "ఓ రామా! నువ్వు విరిచిన ఆ శివధనుస్సు ముసలిదై, బెండులాగా అయిపోయింది. దాన్ని మధ్యకు రెండు ముక్కలు చేసి అంతగా పొంగిపోతున్నావే! బెండులాంటి విల్లు విరవడం, మేరు పర్వతం లాంటి నా వైష్ణవ ధనుస్సును ఎదిరించడంతో సమానమౌతుందా? నా దగ్గరున్న ఈ విల్లు శత్రువుల గుండెల్లో ముల్లులాంటిది. నీకు అంతగా పరాక్రమం ఉంటే, మిక్కిలి ధైర్యంతో ఈ వింటికి నారి సంధించు. అప్పుడే నిన్ను 'రాముడు' అని ఒప్పుకుంటాను. లేదంటే నిన్ను ఇక్కడే సంహరిస్తాను."

పరశురాముడి మాటలు విని, శ్రీరాముడు నవ్వుతూ అతని చేతిలోని ఆ వైష్ణవ ధనుస్సును (కోదండం) సునాయాసంగా తీసుకొని, చక్కగా నారిని ఎక్కపెట్టాడు. తిరుగులేని ఒక బాణాన్ని దానికి సంధించి, వింటినారిని గట్టిగా వెనక్కి లాగాడు. అలా లాగి, "ఓ భార్గవరామా! ఇప్పుడు ఈ బాణాన్ని నీ పాదాల మీద ప్రయోగించి నీ నడకను బంధించనా? లేదా నువ్వు క్షత్రియులవైన రాజులందరికీ ఇష్టుడవు (నృపకాండాభిరాముడవు) అయ్యేలా చేయనా? (నీ పుణ్యలోకాలను దహించనా?)" అని అడిగాడు.

శ్రీరాముని ఆ దివ్య పరాక్రమాన్ని చూడగానే పరశురాముడికి జ్ఞానోదయం అయింది. ఈయన సాక్షాత్తూ ఆ పుండరీకాక్షుడైన (తామరకన్నుల) శ్రీమహావిష్ణువే అని తన పూర్వజన్మ వృత్తాంతం గుర్తొచ్చింది. వెంటనే పరశురాముడు శ్రీరాముణ్ణి స్తుతిస్తూ... "స్వామీ! నువ్వు యుద్ధరంగంలో ప్రచండమైన పండితుడివి, అఖిలాండకోటి బ్రహ్మాండాలకు అధిపతివి, నాశనం లేని అవ్యయుడివి" అని కొనియాడాడు.

విశేషం

• అధ్యాత్మ రామాయణ విశిష్టత: వాల్మీకి రామాయణంలో పరశురాముడు కేవలం ఒక వీరుడిగా వచ్చి శ్రీరాముని చేతిలో ఓడిపోతాడు. కానీ, ఈ అధ్యాత్మ రామాయణ కీర్తన లో పరశురాముడు శ్రీరాముని దైవత్వాన్ని (విష్ణు తత్వాన్ని) గుర్తించి, ఆత్మజ్ఞానంతో స్తుతించడం ఇక్కడి విశేషం.

• పల్లవి విశేషం: ఈ కీర్తనలన్నీ పరమశివుడు పార్వతీదేవికి అధ్యాత్మ రామాయణ రహస్యాలను బోధిస్తున్నట్లుగా సాగుతాయి. అందుకే పల్లవిలో "ఓ సుకుమారి, పర్వతరాజ పుత్రీ! గౌరీ! రా దేవి, శ్రీహరి (శౌరి) చరిత్రను విను" అంటూ శివుడు పార్వతిని సంబోధించడం కవి యొక్క మధుర భక్తి రచనకు నిదర్శనం.

• భాషా సౌందర్యం: కవి ఈ చరణంలో పరశురాముడి అహంకారాన్ని, ఆ తర్వాత శ్రీరాముని శాంత గంభీర పరాక్రమాన్ని వివరిస్తూనే, చివర్లో పరశురాముడి నోట 'అజాండాధిపతి, అవ్యయుడు' అని పలికించి శరణాగతి తత్వాన్ని అద్భుతంగా పండించారు.

రెండవ చరణము

బాల్యమునను నేను ఘోరతపంబుసేయుచోను హరి వా- త్సల్యమొప్పఁగాను వేగఁ బ్రసన్నుఁడై పలికె దాను సా- ఫల్యమయ్యె నీ తపమును జనసమ్మతము మచ్చిదంశయుతుఁడవగు సా- ఫల్యబలుఁడ వగుచుఁ పితృహననుఁడగు కార్తవీర్యు గెలిచి ఖలనృపుల వై- కల్యాత్మకులఁ జంపి శమదమమూల్యార్జితుఁడవగుము నే గౌ- సల్యాగర్భమున రాముఁడనఁ గల్యాణదాయినై జనించి య- హల్యాసతి బవిత్రఁ జేసి సీతను గల్యాణమై నీకు దరిశన మ- తుల్యముగ నొసఁగుదునని చనియె దయతో నా హరియ నీవని చనియెఁ ॥చేరి॥

రెండవ చరణం - తాత్పర్యం

తాత్పర్యం: పరశురాముడు శ్రీరాముని స్తుతిస్తూ తన గత వృత్తాంతాన్ని ఇలా గుర్తుచేసుకుంటున్నాడు: "ఓ రామా! పూర్వం నేను బాల్యంలో ఘోరమైన తపస్సు చేస్తున్న సమయంలో, ఆ శ్రీమహావిష్ణువు నాపై అమితమైన వాత్సల్యంతో వేగంగా ప్రత్యక్షమై నాతో ఇలా పలికాడు – 'ఓ పరశురామా! లోకకల్యాణార్థం నువ్వు చేసిన ఈ తపస్సు సాఫల్యమైంది. నువ్వు నా యొక్క చైతన్య ఆంశతో (మచ్చిదంశ) కూడినవాడివై, తిరుగులేని బలాన్ని పొందుతావు. నీ తండ్రిని చంపిన కార్తవీర్యార్జునుణ్ణి యుద్ధంలో జయించి, లోకానికి కీడు తలపెట్టే దుష్టరాజులందరినీ అంతమొందించి, వారి మనస్సులను వికలంచేసి, శాంతము మరియు ఇంద్రియ నిగ్రహము (శమదమములు) అనే అమూల్యమైన సంపదను అర్జించుకో.

ఆ తర్వాత, నేను లక్ష్మీప్రదమైన లోకకల్యాణం కోసం అయోధ్యలో కౌసల్యాదేవి గర్భాన 'రాముడు' అనే పేరుతో అవతరిస్తాను. అలా అవతరించి, అహల్యాదేవిని శాపవిముక్తురాలిని చేసి పవిత్రురాలినిగా మారుస్తాను. ఆపై సీతాదేవిని వివాహమాడి (కల్యాణమై) తిరిగి వెళ్లే దారిలో... నీకు నా యొక్క ఈ సాక్షాత్కారాన్ని, సాటిలేని దివ్య దర్శనాన్ని అనుగ్రహిస్తాను' అని ఆనాడు శ్రీహరి నాతో చెప్పి దయతో అంతర్థానమయ్యాడు. ఓ రామా! నాడు నాకు వరమిచ్చిన ఆ సాక్షాత్తు శ్రీమహావిష్ణువువి నీవే అని నాకు ఇప్పుడు జ్ఞానోదయమైంది."

విశేషం

• అవతార తత్వ రహస్యం (ఆవేశావతారం): ఈ చరణంలో పరశురాముడు తనది 'ఆవేశావతారము' (విష్ణువు యొక్క శక్తి తాత్కాలికంగా ఆవహించిన రూపం) అని, శ్రీరాముడు 'పూర్ణావతారము' అని స్పష్టం చేస్తున్నాడు. తన అవతార ప్రయోజనం (దుష్ట శిక్షణ) ముగియగానే, ఆ శక్తిని తిరిగి మూలపురుషుడైన శ్రీరాముడికి సమర్పించే ఘట్టం ఇది.

• భవిష్యద్వాణి నిజమవ్వడం: శ్రీమహావిష్ణువు పూర్వం పరశురాముడికి ఇచ్చిన మాట ప్రకారం – రామావతారంలో అహల్యను బ్రతికించడం, సీతను కల్యాణమాడడం, ఆపై దారిలో పరశురాముడికి దర్శనమివ్వడం... అన్నీ క్రమ పద్ధతిలో జరిగాయని కవి ఇక్కడ కథాక్రమాన్ని ఎంతో అందంగా ముడిపెట్టారు.

• భక్తి భావన: అహంకారంతో శ్రీరాముడిని ఎదిరించిన పరశురాముడు, ఒక్కసారిగా తన పూర్వ స్మృతి కలగగానే పరమ భక్తుడిగా మారిపోయి, రాముడే తన ఆరాధ్య దైవమని శరణుజొచ్చాడు.

మూడవ చరణము

స్వామి నేను మించి హేహయవంశజులను ద్రుంచి శాంతుఁడ- నై ముదము దలంచి చెలఁగెద నీ మహామహిమనుంచి ఖగ- గామినీబలంబు నీవుగొంటివి గాన నేను ధన్యతముఁడనైతిని నీ మహనీయ దరిశనము గలిగెఁ పితామహాదుల కగోచరుఁడవు శ్రీ- రామామనోహరుఁడవగు రఘురామా ప్రకృతికంటె పరుఁడవు కామాద్యరివర్గదూరుఁడ వహో మాధవ భవరహితుండవు కామకర్త గుణవర్జితుఁడవు నుదకమున ఫేనజాలములు ననలమున ధూమమెటుల నటులనే యఖిలమును నీ మాయచేఁ గల్పితంబనె ॥చేరి॥

మూడవ చరణం - తాత్పర్యం

తాత్పర్యం: పరశురాముడు శ్రీరాముని మహత్వాన్ని ఇలా కీర్తిస్తున్నాడు: "ఓ స్వామీ! నేను నా అహంకారంతో మిauthorించి, కార్తవీర్యార్జునుడి హేహయ వంశపు రాజులందరినీ సంహరించాను. ఆ క్షత్రియ వధ ముగిసిన తర్వాత నీ అనుగ్రహం వల్ల క్రోధాన్ని వీడి శాంతమూర్తినై, మనస్సులో సంతోషాన్ని పొంది స్థిరపడ్డాను. పక్షిరాజైన గరుడుడిని వాహనంగా చేసుకున్న ఓ విష్ణుమూర్తీ! నాలో ఉన్న వైష్ణవ తేజాన్ని (బలాన్ని) నువ్వు ఇప్పుడు తిరిగి తీసేసుకున్నావు. అందువల్ల నా అహంకారం నశించి, నేను ధన్యుడినయ్యాను.

సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మదేవుడు మొదలైన దేవతలకు కూడా లభించని నీ మహనీయ దివ్య దర్శనం ఈరోజు నాకు లభించింది. ఓ లక్ష్మీమనోహరా! రఘురామా! నువ్వు సృష్టికి కారణమైన 'ప్రకృతి' కంటే అవతల ఉన్న పరమాత్ముడివి (పురుషుడివి). కామ క్రోధాది అరిషడ్వర్గాలకు చాలా దూరంగా ఉండేవాడివి. ఆహా! ఓ మాధవా! నువ్వు జనన మరణ రూప సంసార చక్రం లేనివాడివి (భవరహితుడివి). కోరికలను పుట్టించేవాడివి నువ్వే అయినా, నువ్వు మాత్రం ఏ గుణాలకూ బద్ధుడివి కావు (గుణవర్జితుడివి).

నీళ్లలో నురగలు, అలలు ఎలా పుడతాయో... అగ్ని నుండి పొగ ఎలా వస్తుందో... అలాగే ఈ సమస్త బ్రహ్మాండం కూడా నీ యొక్క మాయ వల్లే కల్పించబడుతోంది (సృష్టించబడుతోంది) అని పరశురాముడు కొనియాడాడు."

విశేషం

• వేదాంత దర్శనం (మాయావాదం): ఈ చరణంలో కవి అద్భుతమైన వేదాంత సత్యాన్ని సులభమైన ఉపమానాలతో చెప్పారు. నీటి నుండి నురగ, అగ్ని నుండి పొగ ఎలా విడదీయరానివో, అలాగే ఈ సృష్టి అంతా భగవంతుని మాయా కల్పితమే అని పరశురాముడు లోకానికి బోధిస్తున్నాడు.

• భారము దిగిపోవడం: తనలోని ఉగ్రత్వానికి, అహంకారానికి కారణమైన ఆ వైష్ణవ ధనుస్సును, తేజాన్ని శ్రీరాముడు గ్రహించగానే పరశురాముడు ఎంతో హేలికగా, ప్రశాంతంగా ఫీలయ్యాడు. అందుకే "బలంబు నీవుగొంటివి గాన నేను ధన్యతముఁడనైతిని" అని సంతోషపడ్డాడు.

• ప్రకృతి - పురుష తత్వం: శ్రీరాముడు ప్రకృతిని శాసించే పరమపురుషుడని, సత్వ-రజో-తమో గుణాలకు అతీతుడైన 'గుణవర్జితుడు' అని ఇక్కడి స్తుతి ద్వారా కవి స్పష్టం చేశారు.

నాలుగవ చరణము

ఎందాక నరుండ మాయకు హితవు మీఱకుండు విను వా- డందాక జడుండు వానికి నాత్మ గానరాకుండు తన- యందు గల్గు నవిచారమున విద్య మిగులఁ బ్రబలినదై విద్యనణఁచు पొందుగా నవిద్యాకృతమగుటను బంధుబింబితుండై జీవాఖ్యను బొందు తనుమనఃప్రాణములఁ బొందునపుడె స్వాభిమానము నొందునపుడె సుఖదుఃఖముల నొందు నాత్మకు సంసృతి లే- దెందు జ్ఞానమిపుడు బుద్ధికిని లేదిది నైజము వ్యాకృతమునఁ బ్రకృతి పొందుగాను సంసారియయ్యె హుతభుగ్వారి మేళనంపు క్రియననె ॥చేరి॥

నాలుగవ చరణం - తాత్పర్యం

తాత్పర్యం: పరశురాముడు శ్రీరాముని సాక్షిగా జీవాత్మ, పరమాత్మల నడుమ ఉండే మాయా బంధాన్ని (వేదాంత రహస్యాన్ని) ఇలా వివరిస్తున్నాడు: "ఓ రామా! ఆలకించు. మనుష్యుడు నీ మాయా ప్రభావానికి లోబడి, దానికి అనుకూలంగా ఎంతకాలమైతే ప్రవర్తిస్తాడో... అంతకాలం అతడు జడుడు (అజ్ఞాని) గానే ఉండిపోతాడు. అప్పటివరకు అతనికి తనలోని ఆత్మతత్వం గోచరించదు. తనలో వివేకం లేకపోవడం వల్లే (అవిచారమున) 'అవిద్య' (అజ్ఞానం) అనేది బాగా ప్రబలిపోయి, ఆత్మజ్ఞానాన్ని నలిపేస్తుంది.

ఈ అవిద్య కారణంగానే పరమాత్మ యొక్క చైతన్యం బుద్ధిలో ప్రతిబింబించి (బింబితుడై), తాను ఒక 'జీవుడు' అనే భ్రమను పొందుతాడు. ఈ విధంగా జీవభావనను పొందినప్పుడే... శరీరం, మనస్సు, ప్రాణాల పట్ల 'ఇది నాది' అనే అహంకారాన్ని (స్వాభిమానమును) పెంచుకుంటాడు. ఆ అభిమానం ఏర్పడినప్పుడే సుఖదుఃఖాలను అనుభవిస్తాడు.

నిజానికి శుద్ధమైన ఆత్మకు ఎలాంటి జనన మరణ రూప సంసార బంధం (సంసృతి) లేదు. అలాగే జడమైన బుద్ధికి కూడా స్వయంగా ఎలాంటి జ్ఞానము లేదు. కానీ, అగ్ని (హుతభుక్కు) మరియు నీరు (వారి) ఒకదానితో ఒకటి కలిసినప్పుడు (కలిసిన పాత్ర వేడెక్కి నీరు ఉడికినట్లు)... జడమైన ప్రకృతి, చైతన్యవంతమైన ఆత్మతో కలవడం వల్ల ఈ ఆత్మ కూడా సంసారిలాగా భ్రమించి సుఖదుఃఖాలకు లోనవుతోంది అని పరశురాముడు పలికాడు."

విశేషం

• ఉత్కృష్ట వేదాంత సిద్ధాంతం: మునిపల్లె సుబ్రహ్మణ్య కవి ఈ చరణంలో 'అద్వైత వేదాంత' రహస్యాన్ని అత్యంత ప్రతిభావంతంగా ఇమిడ్చారు. ఆత్మకు సుఖదుఃఖాలు లేవని, కేవలం ఉపాధి (శరీర, మనో బుద్ధులు) తాదాత్మ్యం వల్లే జీవుడు కష్టనష్టాలను అనుభవిస్తున్నాడని ఇక్కడ స్పష్టం చేశారు.

• హుతభుగ్వారి మేళన ఉపమానం: అగ్ని, నీరు ఒకదానికొకటి విరుద్ధమైనవి. కానీ పాత్ర ద్వారా అగ్ని వేడి నీటికి తగిలితే నీరు కూడా ఉడుకుతుంది. అలాగే నిష్క్రియ అయిన ఆత్మ, జడమైన ప్రకృతి (బుద్ధి) తో కలవడం వల్ల 'నేనే సంసారిని' అని భ్రమ పడుతుందనే ఉపమానం కవి తాత్విక పటిమకు నిదర్శనం.

• భక్తి నుండి జ్ఞానానికి: పరశురాముడు కేవలం శ్రీరాముని స్తుతించడమే కాక, సాక్షాత్ పరబ్రహ్మ స్వరూపుడైన రాముని సమక్షంలో ఆత్మజ్ఞాన ప్రకటన చేయడం ఈ కీర్తనలోని పరమార్థం.

ఐదవ చరణము

ఎంతదాక నరుఁడు నీ పదహితుల పొత్తుఁజొరఁడు వినువాఁ

డంతదాఁక కరుఁడువలెను భవాబ్ధిదిరుగు పామరుఁడు ఏ-

కాన్తుడై సుజనసంగతి వలనను గనిన భక్తిచేతనెపుడు నన్ను న-

నంతు నాశ్రయించినపుడు మాయకు నంతమజితుఁడును స్వప్రకాశుఁడును

శాంతాత్మకుఁడౌనైన సద్గురుఁ దంతవాని కగపడును సుని-

తాంతానందమతనిచేఁ గని చింతలతలనెల్లఁ த్రుంచి ని-

రంతరాత్మ సుఖముఁ జెందు నీ పదరాజీవయుగభక్తి లేని నరు-

లంతమొంది జ్ఞానముక్తిసుఖముల నంద వశముగాక చెడుదురనె ॥చేరి॥

ఐదవ చరణం - తాత్పర్యం

తాత్పర్యం:

పరశురాముడు సంసార సాగరం నుండి విముక్తి పొందే మార్గాన్ని (భక్తి-సత్సంగాల మహిమను) శ్రీరామునికి వివరిస్తూ ఇలా అంటున్నాడు:

"ఓ రామా! ఆలకించు. మనుష్యుడు నీ పాదపద్మాలను ఆశ్రయించిన భక్తుల (సత్పురుషుల) సాంగత్యాన్ని ఎంతవరకు అయితే పొందడో... అంతవరకు అతడు అడవి ఏనుగు (కరుడు) లాగా అదుపులేకుండా ఈ సంసార సాగరంలో (భవాబ్ధి) కొట్టుమిట్టాడుతూ, తిరిగే పామరుడిగానే మిగిలిపోతాడు.

కానీ, ఏకాంత నిష్ఠతో, సత్పురుషుల సహవాసం (సుజన సంగతి) ద్వారా లభించిన నిరంతర భక్తితో... అనంత స్వరూపుడవైన నిన్ను ఎప్పుడైతే ఆశ్రయిస్తాడో, అప్పుడు అతడి మాయా బంధం అంతమైపోతుంది. అలా మాయను జయించినవాడు, తనలోనే వెలిగే ఆత్మజ్యోతిని (స్వప్రకాశాన్ని) కనుగొని పరమ శాంతాత్ముడు అవుతాడు.

అలాంటి పక్వత వచ్చిన భక్తునికి సద్గురువు లభిస్తాడు. ఆ సద్గురువు అనుగ్రహం వల్ల అతడు ఎనలేని, శాశ్వతమైన ఆనందాన్ని (సునితాంతానందమును) పొంది, తనలోని సమస్త దుఃఖాలను, చింతలను సమూలంగా తుంచివేసి, నిరంతర ఆత్మసుఖాన్ని అనుభవిస్తాడు. ఓ రామా! నీ పాదపద్మాలపై భక్తి లేని మనుష్యులు అజ్ఞానంతో నశించిపోతారు. వారు జ్ఞానాన్ని గానీ, ముక్తి సుఖాన్ని గానీ పొందలేక ఇహపరాలలో చెడిపోతారు అని పరశురాముడు పలికాడు."

విశేషం

• భక్తి మరియు సత్సంగ మహిమ: మునుపటి చరణంలో కఠినమైన వేదాంతం చెప్పిన కవి, ఈ చరణంలో ఆ వేదాంతాన్ని సాధించడానికి 'సత్సంగం' మరియు 'రామభక్తి' ఎంత అవసరమో చెప్పారు. భగవద్భక్తుల సాంగత్యం లేకపోతే మానవుడు మదించిన ఏనుగులా సంసారంలో తిరుగుతాడనే ఉపమానం ఇక్కడ హృదయానికి హత్తుకుంటుంది.

• ముక్తి క్రమం: కవి ఇక్కడ ముక్తి లభించే క్రమాన్ని చక్కగా వివరించారు: సత్సంగం  భక్తి ప్రబోధం  భగవదాశ్రయం  మాయా నివృత్తి  సద్గురు ప్రాప్తి  పరిపూర్ణ ఆత్మ సుఖం.

• సద్గురు ప్రాప్తి రహస్యం: ఒక సాధకునికి సద్గురువు ఎప్పుడు లభిస్తాడు? అంటే, అతడు సత్పురుషుల సాంగత్యం వల్ల భక్తిని పెంచుకుని, భగవంతుని శరణువేడినప్పుడు మాత్రమే సద్గురువు లభిస్తాడనే రహస్యాన్ని కవి ఇక్కడ అద్భుతంగా వెల్లడించారు

ఆరవ చరణము

ఈశ శరణుశరణు దురితవినాశ శరణుశరణు సుజన- క్లేశహరణ శరణూ జయజయ శ్రీరామ శరణుశరణు నేఁ జేసినట్టి పుణ్యమెల్ల నీదు మహాశుగమున కొసఁగినాఁడ నను దయ- జేసి బ్రోవుమనఁ బరశురామునకు సీతావిభుఁడు ప్రసన్నుఁడై పలికె వాసి నీ మనంబునను దలపోసి వరముఁ కోరు నిను కృపఁ జేసినాననిన భృగుకులుఁడు భాసిల్లుచు నీదు పదరజో- లేశమునకు నేవరంబు సమ మఖిలేశ భక్తినిమ్మనఁ గృతార్థునిగఁ జేసి పనుపఁజనియె జామదగ్ని నిజేచ్ఛం దనుజరిపు నుతించుచుఁ జనె ॥చేరి॥

ఆరవ చరణం - తాత్పర్యం

తాత్పర్యం: పరశురాముడు శ్రీరాముని వేడుకుంటూ ఇలా శరణాగతి పొందాడు: "ఓ ఈశ్వరా! నీకు శరణు శరణు. పాపాలను నాశనం చేసేవాడా! శరణు శరణు. సత్పురుషుల కష్టాలను హరించేవాడా! శరణు. ఓ శ్రీరామా! నీకు జయము జయము, శరణు శరణు. స్వామీ! నా తపస్సు ద్వారా నేను సంపాదించిన పుణ్యనంతటినీ (నా లోకాలను) తిరుగులేని నీ మహాబాణానికి (మహాశుగమునకు) ఆహుతిగా సమర్పిస్తున్నాను. నన్ను దయతో రక్షించు."

ఇలా ప్రార్థించిన పరశురామునిపై సీతాపతియైన శ్రీరాముడు ప్రసన్నుడయ్యాడు. లక్ష్మణాగ్రజుడు ఎంతో ప్రేమతో... "ఓ భార్గవరామా! నీ మనస్సులో ఉన్న కోరికను ఆలోచించుకుని ఏదైనా వరం కోరుకో, నీపై నాకు అనుగ్రహం కలిగింది" అని పలికాడు. అప్పుడు భృగువంశ శ్రేష్ఠుడైన పరశురాముడు తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ... "ఓ అఖిలేశ్వరా! నీ పాదధూళి యొక్క ఒక్క పరమాణువుతో (పదరజోలేశముతో) సమానమైన వరం ఈ సృష్టిలో ఏముంటుంది? ఏదీ లేదు! కాబట్టి నాకు నీ పాదపద్మాలపై నిశ్చలమైన భక్తిని మాత్రమే ప్రసాదించు" అని వేడుకున్నాడు. శ్రీరాముడు అతడిని అనుగ్రహించి కృతార్థుడిని చేయగా, జమదగ్ని కుమారుడైన పరశురాముడు (జామదగ్ని) రాక్షస సంహారకుడైన ఆ శ్రీహరిని మనసారా కీర్తిస్తూ, తన ఇష్టానుసారం మహేంద్ర పర్వతానికి వెళ్ళిపోయాడు.

విశేషం

• పూర్ణ శరణాగతి తత్వం: పరశురాముడు తన అహంకారాన్ని వదిలిపెట్టడమే కాకుండా, తానూ చేసిన ఘోర తపఃఫలాన్ని (పుణ్యాన్ని) కూడా శ్రీరాముని బాణానికి సమర్పించాడు. ఇది జీవుడు తన సర్వస్వాన్ని పరమాత్మకు అర్పించే 'శరణాగతి' కి నిదర్శనం.

• పదరజోలేశం - సర్వశ్రేష్ఠం: లోకంలో జనులు ధనకనక వస్తువాహనాలు లేదా స్వర్గలోక సుఖాలు కోరుకుంటారు. కానీ జ్ఞానోదయమైన పరశురాముడు మాత్రం "నీ పాదధూళి ముందు ఏ వరమూ సాటిరాదు, నాకు భక్తిని మాత్రమే ఇవ్వు" అని కోరడం భక్తి సామ్రాజ్య వైభవాన్ని చాటుతోంది.

• కథా పరిసమాప్తి (పరశురామ ఘట్టం): వాల్మీకి రామాయణంలో పరశురాముని తపఃశక్తిని, లోకాలను రాముడు హరించినట్లు ఉంటుంది. ఇక్కడ ఆధ్యాత్మికంగా ఆ శక్తినంతటినీ రాముని పాదాల చెంత భక్తిగా మార్చి, ప్రశాంత చిత్తంతో పరశురాముడు నిష్క్రమించేలా కవి కథను నడిపారు.

ఏడవ చరణము

ప్రీతుఁడయ్యెఁ జాలా దశరథవిభుఁ డంతట లీలాగుణముల చేత నలరి శీలా తగపురిఁ జేరి చక్రి యావేళ భూ- జాత నెనసి తనరె ననుజులును నిజసతుల రతులనేలి రతులవిభవస- మేతుఁడు జగత్ప్రభుఁడుఁ బ్రథితగుణజాతుఁ డవ్యయానంతమూర్తి సం- గీతానంతకీర్తి సుగుణభూషాతాద్యఖిలసాక్షి మాయా- జాతాఖిలకలుషహరుఁడు సాకేతాధిపుఁడైయుండె హరి ద- యాతిశయత నిదియుఁ జెప్పె సుబ్రహ్మణ్యకవి శేషగిరీశు పేర వి- ఖ్యాతి మీఱ నధ్యాత్మరామాయణాఖ్యానమున బాలకాండమిది ॥చేరి॥

ఏడవ చరణం - తాత్పర్యం

తాత్పర్యం: పరశురాముని మునికోపం చల్లారి ప్రశాంతంగా వెళ్ళిపోవడంతో, అప్పటివరకు భయపడిన దశరథ మహారాజు అమితమైన ఆనందాన్ని (ప్రీతిని) పొందాడు. ఆ తర్వాత శ్రీరాముడు తన దివ్య లీలాగుణములతో అందరినీ అలరిస్తూ, సద్గుణములతో ఒప్పే తన అయోధ్యా నగరానికి (పురికి) సురక్షితంగా చేరుకున్నాడు. సాక్షాత్తు ఆ సుదర్శన చక్రధారి (చక్రి) అయిన శ్రీహరి... భూదేవి పుత్రికయైన సీతాదేవితో (భూజాతతో) కూడి పరమ వైభవంగా విహరించాడు. అతని తమ్ములైన లక్ష్మణ, భరత, శత్రుఘ్నులు కూడా తమ తమ భార్యలతో కూడి సంతోషంగా గడిపారు.

ఆ సమస్త జగత్తుకూ ప్రభువు, అనంతమైన సంపదలు గలవాడు, కీర్తించదగిన సద్గుణములు కలవాడు, నాశనము లేని ఆనంద స్వరూపుడు, సంగీత ప్రియుడు, అనంతమైన కీర్తి గలవాడు, సద్గుణములే ఆభరణములుగా గలవాడు, సమస్త సృష్టికీ సాక్షీభూతుడు, మరియు మాయ వల్ల కలిగే సకల పాపాలను (కలుషాలను) హరించేవాడైన ఆ శ్రీమహావిష్ణువు... ఈ విధంగా సాకేతపురి (అయోధ్య) కి రాజై విరాజిల్లాడు.

శ్రీహరి యొక్క అపారమైన దయాకటాక్షం వల్ల, మునిపల్లె సుబ్రహ్మణ్య కవి తిరుమల శేషగిరీశుని (వెంకటేశ్వరుని) అంకితంగా, ఎంతో ప్రఖ్యాతి గాంచిన ఈ 'అధ్యాత్మ రామాయణ' కీర్తనలలోని 'బాలకాండమును' ఈ కీర్తనతో సంపూర్ణంగా ముగించి లోకానికి అందించాడు.

విశేషం

• కథా ముగింపు మరియు మంగళాంతం: వాల్మీకి రామాయణంలో లాగే, పరశురామ గర్వభంగం తర్వాత దశరథుడు హాయిగా ఊపిరి పీల్చుకుని, పుత్ర వధూ సమేతంగా అయోధ్యకు చేరడం, అక్కడ రామచంద్రుడు సీతాదేవితో సుఖంగా ఉండడంతో బాలకాండ కథ సుఖాంతమవుతుంది.

• శ్రీరాముని దివ్య నామ సంకీర్తనం: కవి ఈ చివరి చరణంలో రాముని పరతత్వాన్ని చాటే ఎన్నో దివ్య నామాలను (చక్రి, జగత్ప్రభువు, అవ్యయానంతమూర్తి, అఖిలసాక్షి, మాయాజాతాఖిలకలుషహరుడు) ఒకేచోట కూర్చి అద్భుతమైన స్తోత్రంగా మలిచారు.

• కృతికర్త - కృతిభర్త: మునిపల్లె సుబ్రహ్మణ్య కవి తన అధ్యాత్మ రామాయణ కీర్తనలన్నింటినీ కృతిభర్త అయిన 'శేషగిరీశుడు' (తిరుమల శ్రీనివాసుడు) పేరిట ముద్రికతో రచించారు. రాముడు, వేంకటేశ్వరుడు ఒక్కరే అనే అభేద భావన ఇందులో కనిపిస్తుంది.