Friday, April 10, 2026

నే ధన్యనైతినే

 మునిపల్లె సుబ్రహ్మణ్య కవి విరచిత "అధ్యాత్మ రామాయణ కీర్తనల"లో బాలకాండములోని ఈ ఆరవ కీర్తన అత్యంత భక్తిరసభరితమైనది. 



మునిపల్లె సుబ్రహ్మణ్య కవి కీర్తన 
నే ధన్యనైతినే

రాగం: కాంభోజి

తాళం: ఆది

పల్లవి:

నే ధన్యనైతినే జగత్ప్రభో సాధులోకవిభో!

అనుపల్లవి:

మాధవ చరణారవింద మకరందము గ్రోలఁ గల్గె!

మొదటి చరణము:

మునుమిడి సంశయమనే ముడి వీడె నీయనుగ్రహ-

మున రామతత్త్వము సంక్షేపముగ వింటి కడతేర గంటి

మనసు తనివి దీరదాయె మన్నింపవే దైవరాయ

అనువొంద నిను జేర మాయ యతిదూరమై తొలఁగిపోయె ॥నే॥


తాత్పర్యం 

  • పల్లవి/అనుపల్లవి: ఓ లోక ప్రభువా! సజ్జనులకు ఆశ్రయుడైన ఓ దైవమా! నేను ధన్యురాలినయ్యాను (లేదా ధన్యుడనయ్యాను). శ్రీ మహావిష్ణువు యొక్క పాదపద్మాల నుండి వెలువడే అమృతం వంటి మకరందాన్ని ఆస్వాదించే భాగ్యం నాకు దక్కింది.

  • చరణం: స్వామీ! నీ అనుగ్రహం వల్ల నా మనసులో ఉన్న సందేహాలనే చిక్కుముడులన్నీ విడిపోయాయి. శ్రీరామ తత్త్వాన్ని సంక్షిప్తంగా నీ ద్వారా విన్నాను. దీనితో నా జన్మ ధన్యమైందని (కడతేరానని) భావిస్తున్నాను. కానీ, ఆ రామకథను వింటుంటే నా మనసుకి ఇంకా తనివి తీరడం లేదు. ఓ దేవదేవా! నన్ను మన్నించు. నిన్ను చేరుకోవాలనే కోరిక కలగగానే, నన్ను ఆవరించి ఉన్న 'మాయ' చాలా దూరంగా తొలగిపోయింది.


విశేషం

  1. శరణాగతి: ఈ కీర్తనలో భక్తుడు భగవంతుని ముందు తన అజ్ఞానాన్ని ఒప్పుకుంటూ, మాయ నుండి విముక్తి పొందిన తీరును అద్భుతంగా వర్ణించారు.

  2. రామతత్త్వ ప్రభావం: "రామతత్త్వం వినడం వల్ల సంశయాలు వీడతాయి" అని చెప్పడం ద్వారా ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానానికి శ్రవణం (వినడం) ఎంత ముఖ్యమో సుబ్రహ్మణ్య కవి నొక్కి చెప్పారు.

  3. భాషా సౌందర్యం: "సంశయమనే ముడి", "చరణారవింద మకరందము" వంటి పద ప్రయోగాలు కవిత్వంలోని లోతును, భక్తిలోని మాధుర్యాన్ని పెంచాయి.

  4. సందర్భం: అధ్యాత్మ రామాయణంలో శివుడు పార్వతీదేవికి రామకథను ఉపదేశిస్తుంటాడు. ఈ కీర్తన ఆ ఉపదేశాన్ని విన్న తర్వాత కలిగే పరమానందాన్ని వ్యక్తం చేస్తోంది.

రెండవ చరణము

అద్వితీయాఖండ పరిపూర్ణానంద వారిధిలోన చిద్విలాసోల్లాసినై రంజిల్లఁ జేసి నన్ను డాసి హృద్వికాస మొనరించి హితవాక్యము లుపదేశించుటచే విద్వన్నుత శంకర విశ్వేశ శంభో మహాదేవ ॥నే॥


తాత్పర్యం 

ఓ మహాదేవా! విద్వాంసులచే నుతించబడే ఓ శంకరా! విశ్వేశ్వరా! నీవు సాటిలేనివాడవు (అద్వితీయ), ఖండించబడనివాడవు (అఖండ). అంతులేని ఆనందమనే సముద్రంలో నన్ను మునిగితేలేలా చేశావు. నీ దివ్యమైన చిద్విలాసముతో (జ్ఞాన ప్రకాశంతో) నన్ను నీ దరి చేర్చుకొని, నా మనసు ఉప్పొంగేలా చేశావు. నా హృదయాన్ని వికసింపజేసి, నాకు మేలు చేసే హితవాక్యాలను (రామ తత్త్వాన్ని) ఉపదేశించావు. అట్టి నీ కరుణ వల్ల నేను ధన్యుడనయ్యాను.


విశేషం

  • జ్ఞాన సముద్రం: భగవంతుని అనుగ్రహాన్ని "పరిపూర్ణానంద వారిధి" (అంతులేని ఆనంద సముద్రం) తో పోల్చారు. భక్తుడు ఆ సముద్రంలో ఒక అలగా మారి ఆనందించడాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.

  • గురు స్వరూపం: ఇందులో శివుడు గురువుగా రామ తత్త్వాన్ని ఉపదేశిస్తున్న సందర్భం కనిపిస్తుంది. శివుడిని "విద్వన్నుత" (పండితులచే పొగడబడేవాడు) అని సంబోధించడం ద్వారా ఆయన జ్ఞానానికి మూలమని కవి చాటిచెప్పారు.

  • హృద్వికాసం: కేవలం వినడమే కాకుండా, ఆ ఉపదేశం వల్ల హృదయం వికసించిందని (అంటే అజ్ఞానం తొలగి జ్ఞానోదయం కలిగిందని) చెప్పడం ఈ చరణంలోని అంతరార్థం.

మూడవ చరణము

స్వామీ నే నీచే విన్న యీ చరితము నవరసభరితము వేమాఱు దీని వినఁ బల్కు వీను లమృతము జిల్కు శ్రీమహిళాభిరాముఁడై శేషాద్రిధాముఁడైన శ్రీ- రాముని దేవతాసార్వభౌముని నీవలన దెలిసి ॥నే॥


తాత్పర్యం 

ఓ స్వామీ! నీ నోటి ద్వారా నేను విన్న ఈ రామకథ తొమ్మిది రసాలతో (నవరసాలతో) నిండి ఉండి, వినడానికి ఎంతో మనోహరంగా ఉంది. ఈ కథను ఎన్నిసార్లు విన్నా, ఎన్నిసార్లు ఇతరులకు చెప్పినా నా చెవుల్లో అమృతం కురిసినట్లుగా ఉంది. లక్ష్మీదేవికి ప్రియమైనవాడు, శేషాచలవాసుడు (వేంకటేశ్వర స్వరూపుడు) అయిన ఆ శ్రీరాముడు, దేవతలందరికీ చక్రవర్తి అని నీ ద్వారా తెలుసుకున్నాను. అట్టి పరమాత్మ తత్త్వాన్ని గ్రహించి నేను ధన్యుడనయ్యాను.


విశేషం

  1. అమృత తుల్యమైన కథ: రామాయణాన్ని "నవరసభరితము" అని పేర్కొన్నారు. అంటే ఇందులో శృంగార, వీర, కరుణ, రౌద్ర వంటి అన్ని భావాలు సమానంగా నిండి ఉన్నాయి. దీనిని ఎన్నిసార్లు విన్నా తనివి తీరదు (పునరుక్తి దోషం ఉండదు) అని కవి చమత్కరించారు.

  2. హరి-హర అద్వైతం: మునిపల్లె సుబ్రహ్మణ్య కవి ఈ చరణంలో శ్రీరాముడిని "శేషాద్రిధామునిగా" (శ్రీ వేంకటేశ్వరునిగా) అభివర్ణించారు. రామకథను శివుడి ద్వారా విన్నట్లు చెప్పడం హరి-హర భేదం లేదని సూచిస్తోంది.

  3. భక్తి పరాకాష్ట: భగవంతుని చరిత్రను వినడం వల్ల కలిగే ఆనందం అమృతం తాగడం కంటే మిన్న అని చెప్పడం భక్తుని యొక్క ఉన్నత స్థితిని తెలియజేస్తుంది.

No comments:

Post a Comment

రాముని సకలగుణాభిరాముని

  రాముని సకలగుణాభిరాముని   మునిపల్లె సుబ్రహ్మణ్య కవి విరచితమైన 'అధ్యాత్మ రామాయణ కీర్తనల'లో ఈ కీర్తన అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందినది. ఈ కీ...